پایان نامه مقایسه استرس ادراک شده نگرانی و تنهایی در مبتلایان سرطان پستان و افراد عادی

مقایسه استرس ادراک شده نگرانی و تنهایی در مبتلایان سرطان پستان و افراد عادی مقایسه استرس ادراک شده نگرانی و تنهایی در مبتلایان سرطان پستان و افراد عادی

دسته بندی	روانشناسی و علوم تربیتی
فرمت فایل	doc
حجم فایل	328 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	100

مقایسه استرس ادراک شده نگرانی و تنهایی در مبتلایان سرطان پستان و افراد عادی

چکیده

هدف پژوهش مقایسه استرس ادراک شده، نگرانی و احساس تنهایی در مبتلایان سرطان پستان و افراد عادی می­باشد. این پژوهش از نوع علّی- مقایسه­ای است. جامعه آماری این پژوهش جامعه آماری پژوهش شامل کلیه بیماران مبتلا به سرطان پستان بستری در بیمارستان­های شهر تبریز در نیمسال اول 1393 می­باشد. روش نمونه‌گیری این پژوهش به صورت در دسترس بود. بدین صورت که تعداد 50 نفر از افراد مبتلا به سرطان پستان و نیز تعداد 50 افراد عادی انتخاب شد. برای جمع آوری داده­ها، از پرسشنامه نگرانی پن استیت، مقیاس استرس ادراک شده (کوهن وهمکاران) و فرم کوتاه شدة مقیاس احساس تنهایی اجتماعی- عاطفی بزرگسالان (دی توماس و همکاران) استفاده شد. داده‌های پژوهش با آزمون تحلیل واریانس چند متغیره (MANOVA) تجزیه و تحلیل شدند. نتایج نشان داد میانگین استرس ادراک شده مثبت در مبتلایان به سرطان پستان کمتر و میانگین استرس ادراک شده منفی در این بیماران بیشتر از افراد عادی است. همچنین میانگین شدت نگرانی، کنترل ناپذیری نگرانی و احساس تنهایی در مبتلایان به سرطان پستان بیشتر از افراد عادی است. در نتیجه می توان بیان کرد استرس ادارک شده، نگرانی و احساس تنهایی از جمله متغیرهای منفی تاثیر گذار در افراد مبتلا به سرطان پستان بوده و نیازمند توجه خانواده ها، مسئولان، انجمن بیماران سرطانی و ... جهت کمک به افزایش ادراک مثبت از استرس، کاهش استرس منفی، نگرانی و احساس تنهایی در این بیماران می باشند.

کلمات کلیدی: استرس ادراک شده، نگرانی، احساس تنهایی، سرطان پستان.

مقدمه

کانسر پستان مهمترین تومور بدخیم در زنان و به عنوان رهبر قاتلین مادران جوان محسوب میشود. در تحقیقات انجام شده در ایالات آمریکا کانسر پستان به عنوان اولین مرگ ناشی از سرطان در زنان شناخته شده است.

یافته ها نشان می دهد، بیماران مبتلا به سرطان پستان از نشانگان روان شناختی همچون افسردگی، اضطراب، استرس ادراک شده، احساس درماندگی رنج می بردند(پِلِد  وهمکاران،2008). بخشی از این نشانگان، به خاطر آگاهی از سرطان وبازخوردهای شناختی و بخشی دیگر به علت عوارض درمانهای طبی رایج مانند ماستکتومی، شیمی درمانی، جراحی، رادیو تراپی نظیر از دست دادن موها وعضوی از بدن که سمبل زن ومادر بودن است می باشد(فالاگَس  وهمکاران،2007). در میان نشانگان روان شناختی، میزان ناامیدی و استرسی که فرد ادراک می کند، شرایط روحی خاصی را ایجاد می کند که فرد در آن شرایط، احساس در ماندگی، ناتوانی و بی علاقگی به زندگی می کند. دراین حالت فرد به شدت غیر فعال ناتوان شده و قدرت تطبیق با تغییر شرایط زندگی را ندارد و روز به روز از جریان طبیعی زندگی فاصله می­گیرد(بَگیر  وهمکاران،2007). وقتی افراد در چنین شرایطی قرار می گیرند به بهداشت عمومی، روابط اجتماعی، تغذیه، و دیگر مسائل شخصی خود کمتر توجه می کنند. و این مهم به نوبه خود زمینه را برای پیشرفت سرطان آماده می سازد(سینگ وهمکاران،2007).

تشخیص به موقع کانسر پستان بسیار مهم خواهد بود زیرا تنها در مراحل اولیه بیماری است که می توان با انجام عمل جراحی و درمانهای کمکی نتیجه خوبی گرفت.

از آنجایی که تشخیص سریع وبه موقع بیماری و انجام درمانهای صحیح موجب بهبودی نسبی درصد زیادی از بیماران و نتیجتا جلوگیری از انهدام خانواده های زیادی می شود، توجه خاص به این امر از ضروریات جامعه ما می باشد.

با توجه به اینکه در کشور ما تحقیقات جامع ودقیق در این موارد بندرت صورت گرفته است لزوم بررسی دقیق همبسته های این بیماری ضروری بنظر می رسد.

---

1-Peled

2- Falagas

 - Badger

  Singh

فهرست مطالب

عنوان                                                                                                 صفحه

چکیده.......................................................................................................................... 1

فصل اول: کلیات

مقدمه........................................................................................................................... 3

ضرورت و اهمیت پژوهش............................................................................................ 4

بیان مسئله..................................................................................................................... 5

اهداف پژوهش............................................................................................................. 7

اهداف کلی................................................................................................................... 7

اهداف اختصاصی.......................................................................................................... 7

فرضیه ها...................................................................................................................... 8

تعریف نظری و عملیاتی متغیرها..................................................................................... 8

استرس ادراک شده........................................................................................................ 8

نگرانی.......................................................................................................................... 8

تنهایی.......................................................................................................................... 8

فصل دوم: مبانی نظری و پیشینه تحقیق

مقدمه........................................................................................................................... 11

مطالعات اولیه درقرن بیستم............................................................................................ 13

رویکردها تحقیقات مدرن............................................................................................... 14

سرطان......................................................................................................................... 16

اپیدمیولوژی.................................................................................................................. 17

علل............................................................................................................................. 17

عوامل وراثتی................................................................................................................ 18

رژیم غذایی.................................................................................................................. 19

مصرف هورمون............................................................................................................. 19

سابقه سرطان اولیه......................................................................................................... 20

پرتوتابی....................................................................................................................... 20

فاکتورهای موثر در سیر بیماری....................................................................................... 20

انواع سرطان.................................................................................................................. 21

تقسیم بندی سرطان پستان.............................................................................................. 21

مرحله‌بندى سرطان پستان............................................................................................... 21

مراحل مختلف سرطان پستان.......................................................................................... 22

روش‌هاى درمانى.......................................................................................................... 22

استرس چیست؟............................................................................................................ 22

نشانه های استرس را می توان به چهار بعد تقسیم بندی کرد.............................................. 23

استرس......................................................................................................................... 25     

تعریف استرس.............................................................................................................. 25

مباحث تئوری مطرح شده در خصوص فرآیند استرس...................................................... 27

مدل های عمومی استرس............................................................................................... 28

مدل محرک گرا............................................................................................................. 28

مدل پاسخ گرا............................................................................................................... 29

مدل تبادلی................................................................................................................... 30

علتهای استرس.............................................................................................................. 30

دگرگونیهای زندگی....................................................................................................... 30

استرس های بلند مدت................................................................................................... 31

گرفتاریهای زندگی........................................................................................................ 32

ناکامی.......................................................................................................................... 32

تعارض........................................................................................................................ 33

انواع فشار روانی........................................................................................................... 34

مولفه ها استرس............................................................................................................ 34

مولفه های شناختی استرس............................................................................................. 35

روش های پیشگیری ازایجاد استرس............................................................................... 35

هدف های کوتاه مدت................................................................................................... 36

هدف­های دراز مدت...................................................................................................... 37

هدف نهایی.................................................................................................................. 38

رابطه ی استرس و بیماری.............................................................................................. 38

نگرانی.......................................................................................................................... 39

ویژگی اصلی نگرانی..................................................................................................... 40

انواع نگرانی.................................................................................................................. 41

علل نگرانی................................................................................................................... 41

ویژگی های شخصیتی افراد نگران................................................................................... 41

حوزه های نگرانی.......................................................................................................... 42

تحول نگرانی در کودکان................................................................................................ 42

نگرانی مرضی............................................................................................................... 42

آثار جسمانی نگرانی...................................................................................................... 43

رابطه نگرانی با سازگاری................................................................................................ 43

انواع فرایندهای مقابله با ادراک تهدید.............................................................................. 43

جنسیت و نگرانی.......................................................................................................... 43

مدل های نگرانی........................................................................................................... 43

نظریه برکوک................................................................................................................ 43

نظریه تالیس و آیزیک.................................................................................................... 44

عوامل تعیین کننده ارزش تهدید از دیدگاه تالیس و آیزیک................................................ 44

سه مرحله ی نگرانی در نظریه تالیس و آیزیک................................................................. 44

مدل بارلو...................................................................................................................... 45

مدل فراشناختی نگرانی.................................................................................................. 45

مدل اجتناب از نگرانی................................................................................................... 47

مقابله با نگرانی............................................................................................................. 48

احساس تنهایی............................................................................................................. 49

انواع تنهایی.................................................................................................................. 52

نظریه های تنهایی.......................................................................................................... 52

چه کسانی تنها هستند؟.................................................................................................. 54

درمان تنهایی................................................................................................................. 54

سرطان وعوامل روانشناختی............................................................................................ 54

پیشینه تحقیق در مورد استرس ادراک شده و سرطان پستان................................................ 56

نگرانی.......................................................................................................................... 61

تنهایی.......................................................................................................................... 64

فصل سوم: روش پژوهش

روش کار..................................................................................................................... 70

الف -روش پژوهش...................................................................................................... 70

ب -روش گرد آوری اطلاعات...................................................................................... 70

ج - ابزار گرد آوری اطلاعات........................................................................................ 70

د - روش تجزیه و تحلیل اطلاعات................................................................................ 72

فصل چهارم: تجزیه و تحلیل و بیان نتایج حاصل

مقدمه........................................................................................................................... 74

الف) ویژگی های جمعیت شناختی................................................................................. 74

ب) یافته های توصیفی.................................................................................................. 75

ج) آمار استنباطی........................................................................................................... 76

فصل پنجم: بحث و تفسیر و نتیجه‌گیری و جمع‌بندی

بحث و نتیجه‌گیری........................................................................................................ 82

جمع بندی نتایج پژوهش............................................................................................... 85

محدودیت‌های پژوهش ................................................................................................ 85

پیشنهادهای پژوهش ..................................................................................................... 85

پیشنهاد کاربردی پژوهش............................................................................................... 86

ضمائم.......................................................................................................................... 87

چکیده انگلیسی............................................................................................................. 88

فهرست جداول

عنوان                                                                                                   صفحه

جدول 4-1: میزان تحصیلات در بین گروه های مورد مطالعه............................................. 74

جدول 4-2: میانگین و انحراف معیار سن در بین گروه های مورد مطالعه............................ 74     

جدول 4-3- میانگین و انحراف معیار استرس ادراک شده مثبت و منفی در گروه های

مورد مطالعه.................................................................................................................. 75

جدول 4-4- میانگین و انحراف معیار شدت نگرانی و کنترل ناپذیری نگرانی در گروه های

مورد مطالعه.................................................................................................................. 75

جدول 4-5- میانگین و انحراف معیار احساس تنهایی در گروه های مورد مطالعه................ 75

جدول 4-6- نتایج آزمون لوین جهت تعیین برابری واریانس ها........................................ 76

جدول 4-7- نتایج آزمون تحلیل واریانس  چندمتغیره (manova)................................... 76

جدول 4-8- نتایج آزمون لوین جهت تعیین برابری واریانس ها........................................ 77

جدول 4-9- نتایج آزمون تحلیل واریانس  چندمتغیره (manova)................................... 77

جدول 4-10- نتایج آزمون لوین جهت تعیین برابری واریانس ها...................................... 77

جدول 4-11- نتایج آزمون تحلیل واریانس چندمتغیره (manova).................................. 78

جدول 4-12- نتایج آزمون لوین جهت تعیین برابری واریانس ها...................................... 78

جدول 4-13- نتایج آزمون تحلیل واریانس چندمتغیره (manova).................................. 79

جدول 4-14- نتایج آزمون لوین جهت تعیین برابری واریانس ها...................................... 79

جدول 4-15- نتایج آزمون تحلیل واریانس چندمتغیره (manova).................................. 79

پایان نامه ارزشیابی برنامه آموزشی تلفیقی-فراگیر دانش آموزان آسیب دیده شنوایی، بینایی و جسمی-حرکتی در استان خوزستان

پایان نامه ارزشیابی برنامه آموزشی تلفیقی-فراگیر دانش آموزان آسیب دیده شنوایی، بینایی و جسمی-حرکتی در استان خوزستان دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد ارزشیابی برنامه آموزشی تلفیقیفراگیر دانش آموزان آسیب دیده شنوایی، بینایی و جسمیحرکتی در استان خوزستان

دسته بندی	روانشناسی و علوم تربیتی
فرمت فایل	docx
حجم فایل	4414 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	97

دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد ارزشیابی برنامه آموزشی تلفیقی-فراگیر دانش آموزان آسیب دیده شنوایی، بینایی و جسمی-حرکتی در استان خوزستان

این پایان نامه با فرمت ورد و پی دی اف و پاورپوینت میباشد و قابل ویرایش است و همچنین آماده پرینت می باشد.

word ،pdf،power point

فهرست مطالب

عنوان                                        صفحه

چکیده     1

فصل اول: کلیات پژوهش     

1-1-مقدمه           2

1-2-بیان مساله     4

1-3-اهمیت و ضرورت موضوع         7

1-4-اهداف پژوهش            8

1-4-1-هدف کلی پژوهش     8

1-4-2-اهداف جزئی پژوهش 8

1-5-سوالات پژوهش           9

1-6-تعاریف متغیرها          10

1-6-1-تعاریف عملیاتی       10

فصل دوم: پیشینه پژوهش    

2-1-مقدمه           12

2-2-ادبیات موضوعی تحقیق 13

2-2-1-ماهیت و اهداف آموزش تلفیقی- فراگیر    13

2-3-اهداف تلفیق   19

2-4-اجرای تلفیق   19

2-5-نگرش          20

2-6-مهارت معلمان 20

2-7-حمایت          20

2-8-برنامه درسی  21

2-9-جامعه          21

2-10-تاریخچه طرح آموزش تلفیقی- فراگیر       21

2-10-1-گروه آسیب دیده بینایی          22

2-10-2-گروه آسیب دیده شنوایی        22

2-10-3-گروه آسیب دیده جسمی– حرکتی         23

2-10-4-خدمات ارائه شده:   24

2-11-اصول کلی آموزش دانش آموزان با نیازهای ویژه     27

2-12-مقایسه آموزش تلفیقی و فراگیر   28

2-12-1-آموزش فراگیر       28

2-12-2-کودکان نیمه شنوا                29

2-13-انواع ناشنوایی          30

2-13-1-علل افت شنوایی     30

2-13-2-مشخصات دستگاه شنوایی انسان و حیوانات         31

2-13-3-کم شنوایی مادرزادی و ارتباط آن با توسعه گفتار   31

2-13-4-عوامل موثر در تعیین محل تحصیل کودک کم شنوا           31

2-13-5-کشف و مداخله زودهنگام شنوایی         34

2-14-آشنایی با کودکان و دانش آموزان معلول جسمی_حرکتی         35

2-14-1- مقدمه     35

2-14-2-تعاریف   35

2-14-3- شیوع     36

2-14-4- سبب شناشی         36

2-14-5-طبقه بندی            36

2-15-ویژگی های کودکان معلول جسمی– حرکتی            38

2-15-1-ملاحظات آموزشی 39

2-16-آشنایی با کودکان و دانش آموزان کم شنوا و ناشنوا    40

2-16-1-مقدمه      40

2-16-2-تعریف    40

2-16-3- شیوع     41

2-16-4- سبب شناسی         41

2-17-وی‍ژگی های کودکان دارای آسیب شنوایی   41

2-17-1- انواع افت شنوایی  41

2-17-2-ملاحظات آموزشی  42

2-18-آشنایی با کودکان و دانش آموزان کم بینا ونابینا        43

2-18-1-طبقه بندی            43

2-18-2-کودکان و دانش آموزان کم بینا (آسیب دیدگی خفیف تا متوسط بینایی)  43

2-18-3-کودکان و دانش آموزان نابینا(آسیب دیدگی شدید تا عمیق بینایی)        43

2-18-4- درصد شیوع        44

2-18-5- سبب شناسی         44

2-18-6-برنامه آموزشی      44

2-18-7-ملاحظات آموزشی  45

2-18-8-روش های آموزشی 45

2-19-پیشینه پژوهش          46

2-19-1-پژوهش های داخل کشور       46

2-19-3-مطالعات آموزش فراگیر        51

2-20-ضرورت تعمیم فراگیر سازی آموزش در ایران        52

2-21-آسیب های احتمالی فرا روی فراگیر سازی 54

2-21-1-توانبخشی مبتنی برجامعه      54

2-22-آموزش و پرورش فراگیر          57

2-23-تفاوت فرهنگی          62

فصل سوم: روش پژوهش     

3-1- مقدمه          67

3-2- نوع پژوهش  67

3-3-روش تحقیق   67

3-4- روش جمع آوری اطلاعات         67

3-5- ابزار گرد آوری اطلاعات          67

3-6- روش تجزیه و تحلیل داده ها       68

3-7-جامعه آماری  68

3-8- روش نمونه گیری       68

3-9- روش تعیین حجم نمونه 69

3-10- چگونگی تعیین روایی و پایایی ابزار پژوهش         70

3-10-1- اعتبار یا روایی     70

3-10-2- پایایی پژوهش       71

فصل چهارم: تجزیه تحلیل داده ها       

4-1-مقدمه           74

4-2- یافته های توصیفی      74

فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری         

5-1-خلاصه و نتیجه گیری   88

5-2- محدودیت های تحقیق   92

5-3-پیشنهادات پژوهش        93

فهرست منابع فارسی           94

فهرست منابع غیر فارسی      96

فهرست جداول

عنوان                                                                                                    صفحه

جدول شماره 3-1. ضریب آلفای کرونباخ برای محاسبه پایایی ابزار سنجش       72

جدول 4-1- توزیع فراوانی گروههای سنی معلمان مورد مطالعه        74

جدول 4-2- توزیع فراوانی جنسیت پاسخگویان مورد مطالعه            75

جدول 4-3- توزیع فراوانی سطح تحصیلی پاسخگویان مورد مطالعه   76

جدول 4-4- توزیع فراوانی معلمان مورد مطالعه بر حسب میزان سابقه کاری    77

جدول4-5- خروجی آزمون تحلیل واریانس جهت مقایسه میانگین مسایل ساختارمحیط آموزشی برای دانش آموزان آسیب دیده بر حسب نوع آسیب دیدگی(شنوایی، بینایی و معلول جسمی حرکتی)    79

جدول4-6- خروجی آزمون تحلیل واریانس جهت مقایسه میانگین پذیرش توسط همسالان برای دانش آموزان آسیب دیده بر حسب نوع آسیب دیدگی(شنوایی، بینایی و معلول جسمی حرکتی)    80

جدول4-7- خروجی آزمون تحلیل واریانس جهت مقایسه میانگین پذیرش توسط جامعه برای دانش آموزان آسیب دیده بر حسب نوع آسیب دیدگی( شنوایی، بینایی و معلول جسمی حرکتی)            81

جدول4-8- خروجی آزمون تحلیل واریانس جهت مقایسه میانگین فرصت های آموزشی برای دانش آموزان آسیب دیده بر حسب نوع آسیب دیدگی( شنوایی، بینایی و معلول جسمی حرکتی)            82

جدول4-9- خروجی آزمون تحلیل واریانس جهت مقایسه میانگین همکاری بین دانش آموزان برای دانش آموزان آسیب دیده بر حسب نوع آسیب دیدگی(شنوایی، بینایی و معلول جسمی حرکتی     83

جدول4-10- خروجی آزمون تحلیل واریانس جهت مقایسه میانگین تسهیلات و امکانات اضافه بین دانش آموزان برای دانش آموزان آسیب دیده بر حسب نوع آسیب دیدگی(شنوایی، بینایی و معلول جسمی حرکتی)       84

4-11-خروجی¬آزمون تحلیل واریانس جهت مقایسه میانگین جهت مناسب بودن همسالان مدارس عادی به عنوان الگو-برداری برای دانش آموزان آسیب دیده بر حسب نوع آسیب دیدگی  (شنوایی، بینایی و معلول جسمی حرکتی)            85

4-12-خروجی آزمون تحلیل واریانس جهت مقایسه میانگین جهت استفاده از امکانات آموزشی برای دانش آموزان آسیب دیده بر حسب نوع آسیب دیدگی(شنوایی،بینایی و معلول جسمی حرکتی)     86

فهرست نمودارها

عنوان                                                                                                    صفحه

نمودار 4-1- توزیع فراوانی گروههای سنی معلمان مورد مطالعه       75

نمودار 4-2- توزیع فراوانی جنسیت پاسخگویان مورد مطالعه           76

نمودار 4-3- توزیع فراوانی سطح تحصیلی پاسخگویان مورد مطالعه  77

نمودار4-4- توزیع فراوانی معلمان مورد مطالعه بر حسب میزان سابقه کار       78

چکیده:

      هدف از پژوهش حاضر به بررسی ارزشیابی برنامه ریزی آموزشی تلفیقی- فراگیر دانش آموزان آسیب دیده شنوایی،بینایی و معلول جسمی حرکتی در استان خوزستان می باشد. این پژوهش  یک بررسی زمینه یابی است جامعه آماری آن برنامه تلفیقی فراگیر در استان خوزستان و حجم نمونه مقتضی بر اساس فرمول کوکران ، 60 نفر از معلمین تعیین شده است.ابزار پژوهش در این پژوهش پرسشنامه محقق یافته است.

اعتبار این پرسشنامه از نوع صوری بوده و ضریب آلفای کرانباخ برابر با 76/0 بدست آمده است.در این پژوهش بنا برهدف 8 سوال مطرح گردیده است و در کل این پژوهش بدنبال بررسی این سوالات بوده است .در این تحقیق از آزمون های t تک نمونه ای و تحلیل واریانس یک طرفه استفاده شده است. در کلیه سوالات نتایج تاثیر گذار بودن عوامل بر کودکان آسیب پذیر تایید شد اما در کلیه عوامل در زمینه تفاوت میزان تاثیر در کودکان آسیب دیده شنوایی،بینایی و معلول جسمی–حرکتی تفاوتی مشاهده نشده است.

واژگان کلیدی: تلفیقی- فراگیر،آسیب دیده شنوایی،آسیب دیده بینایی، آسیب دیده معلول جسمی- حرکتی

پایان نامه امکان سنجی انرژی خورشیدی در شهر اهواز

پایان نامه امکان سنجی انرژی خورشیدی در شهر اهواز دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد امکان سنجی انرژی خورشیدی در شهر اهواز

دسته بندی	جغرافیا
فرمت فایل	doc
حجم فایل	12330 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	117

دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد امکان سنجی انرژی خورشیدی در شهر اهواز

این پایان نامه با فرمت Word بوده و قابل ویرایش است و همچنین آماده پرینت می باشد.

چکیده

       نیاز به انرژی از دیرباز وجود داشته و بشر همواره به دنبال منابع جدید انرژی بوده است . در سالهای اخیر با تشدید انواع آلودگی های زیست محیطی و مسئله ی گرمایش جهانی ، دانشمندان به فکر استفاده از انرژی های سالم برای جایگزینی با سوختهای فسیلی افتاده اند . یکی از انرژی های جدید که پاکیزه و پایان ناپذیر می باشد انرژی خورشیدی است.

       مهار و استفاده از چنین منبع عظیم انرژی و طراحی بهینه ی سیستم های خورشیدی مستلزم شناخت و آگاهی از کمیت و ماهیت انرژی خورشیدی و عوامل و عناصر مؤثر در آن دارد، لذا در این پژوهش ابتدا توضیحاتی در مورد منطقه ی مورد مطالعه ، ساختمان خورشید و ماهیت انرژی خورشیدی آمده ، سپس با استفاده از چند مدل مناسب با شرایط اقلیمی اهواز به محاسبه و تخمین انرژی خورشیدی با توجه به عوامل و عناصر اقلیمی( عرض جغرافیایی ، زاویه خورشید ، ارتفاع از سطح دریا ، ساعات آفتابی ، رطوبت نسبی میزان بارندگی ، میزان ابر و . . . ) اقدام شده است.

       مقادیر به دست آمده نشان می دهد که حداقل متوسط ماهانه انرژی تابشی کل روزانه به میزان     «93/9» مگاژول در هر مترمربع در ماه میلادی «دسامبر» و حداکثر آن به میزان «33/30» مگاژول در هر متر مربع در ماه میلادی «ژوئن» و متوسط آن به میزان «56/19» مگاژول در هر متر مربع دریافت می شود.

      همچنین مقدار ضریب صافی آسمان برای تمام روزهای سال محاسبه شد که نشان می دهد به طور متوسط «12/87» درصد از روزها، شهرستان اهواز دارای آسمانی صاف و فقط «88/12» درصد از روزها آسمان این شهر ابری یا نیمه ابری است . همچنین میزان شفافیت هوا در طول سال به طور متوسط «76/0» است.        پس از بررسی ها، با توجه به مقادیر «انرژی دریافتی، ضریب ابر، ضریب صافی آسمان و شفافیت هوا» که نتایج آن در جداول و نمودارهایی خلاصه شده است، مشخص شد که در شهرستان اهواز «امکان استفاده از انرژی خورشیدی در همه زمینه ها ، از جمله تولید انرژی الکتریکی» وجود دارد. در نهایت بهترین مدل برای محاسبه ی انرژی خورشیدی در منطقه ی مورد مطالعه و نقاط هم اقلیم آن، مدل               «گلدبرگ و کلاین » و سپس مدل «صباغ ودیگران» تشخیص داده شد

          فهرست مطالب

عنوان	صفحه
چکیده............................................................................................................................................................	1
پیش گفتار......................................................................................................................................................	3
فصل اول : کلیات تحقیق
1-1) مقدمه...................................................................................................................................................	5
1-2) موضوع تحقیق.....................................................................................................................................	6
1-3) بیان مسئله............................................................................................................................................	6
1-4) اهمیت موضوع تحقیق.........................................................................................................................	7
1-5) اهداف تحقیق.......................................................................................................................................	8
1-6) فرضیات تحقیق....................................................................................................................................	9
1-7) واژه های کلیدی..................................................................................................................................	9
1-8) پیشینه ی تحقیق...................................................................................................................................	9
1-8-1) پیشینه ی تحقیق در جهان...............................................................................................................	9
1-8-2) پیشینه ی تحقیق در ایران................................................................................................................	11
فصل دوم : مبانی نظری تحقیق
2-1) مقدمه...................................................................................................................................................	16
2-2) ویژگی های جغرافیایی استان خوزستان..............................................................................................	16
2-2-1) موقعیت و وسعت استان خوزستان..................................................................................................	16
2-2-2) ناهمورایهای استان خوزستان...........................................................................................................	18
2-2-2-1) سرزمین های پست و هموار.......................................................................................................	18
2-2-2-2) بخش کوهستانی.........................................................................................................................	19
2-2-3) زمین شناسی استان خوزستان.........................................................................................................	19
2-2-4) خاکهای استان خوزستان..................................................................................................................	21
2-2-5) اقلیم استان خوزستان.......................................................................................................................	22
2-2-5-1) عوامل اصلی محلی مؤثر بر اقلیم استان خوزستان......................................................................	22
2-2-5-2) عوامل فرعی محلی موثر بر اقلیم استان خوزستان......................................................................	24
2-2-5-3) عناصر اصلی آب و هوای استان خوزستان.................................................................................	26
2-2-6) آب های استان خوزستان.................................................................................................................	28
2-2-6-1) رودها..........................................................................................................................................	28
2-2-6-2) آب های زیر زمینی.....................................................................................................................	28
2-2-6-3) تالاب ها.....................................................................................................................................	29
2-2-7) پوشش گیاهی استان خوزستان........................................................................................................	29
2-2-7-1) جنگل ها.....................................................................................................................................	30
2-2-7-2) مراتع...........................................................................................................................................	30
2-2-7-3) بیشه زارها...................................................................................................................................	31
2-3) ویژگی های جغرافیایی شهرستان اهواز................................................................................................	31
2-3-1) موقعیت و وسعت شهرستان اهواز...................................................................................................	31
2-3-2) ناهمواری های شهرستان اهواز........................................................................................................	32
2-3-3) زمین شناسی شهرستان اهواز...........................................................................................................	32
2-3-4) اقلیم شهرستان اهواز........................................................................................................................	34
2-3-4-1) وضعیت دمای شهرستان اهواز....................................................................................................	35
2-3-4-2) وضعیت بارش شهرستان اهواز...................................................................................................	36
2-3-4-3) بادهای شهرستان اهواز................................................................................................................	37
2-3-5) رودخانه های شهرستان اهواز..........................................................................................................	39
2-3-5-1) رودخانه ی کارون.......................................................................................................................	39
2-3-5-2) رودخانه ی کرخه.......................................................................................................................	39
2-3-6) پوشش گیاهی شهرستان اهواز.........................................................................................................	40
2-4) خورشید...............................................................................................................................................	40
2-4-1) ساختمان و ویژگی های خورشید....................................................................................................	40
2-4-1-1) شید سپهر....................................................................................................................................	41
2-4-1-2) فام سپهر.....................................................................................................................................	41
2-4-1-3) رنگین سپهر................................................................................................................................	42
2-4-1-4) تاج..............................................................................................................................................	42
2-4-2) انرژی خورشیدی.............................................................................................................................	42
2-4-3) عوامل موثر در تابش خورشیدی..................................................................................................... 2-4-3-1) مقدار انرژی گسیل شده از خورشید...........................................................................................	46 46
2-4-3-2) فاصله خورشید تا زمین..............................................................................................................	46
2-4-3-3) ارتفاع خورشید...........................................................................................................................	47
2-4-3-4) مدت تابش خورشید...................................................................................................................	47
2-4-4) عوامل کاهنده ی میزان انرژی دریافتی زمین از خورشید................................................................	48
2-4-4-1) عوامل نجومی.............................................................................................................................	48
2-4-4-2) عوامل هندسی.............................................................................................................................	48
2-4-4-3) عوامل فیزیکی.............................................................................................................................	48
2-4-4-4) عوامل جغرافیایی........................................................................................................................	48
2-4-4-5) عوامل هواشناسی........................................................................................................................	49
2-5) اصطلاحات تخصصی برای محاسبه انرژی خورشیدی........................................................................	49
2-5-1) ثابت خورشیدی..............................................................................................................................	49
2-5-2) زاویه ی میل خورشیدی..................................................................................................................	50
2-5-3) زوایه ی ساعتی...............................................................................................................................	50
2-5-4) زاویه ی تابش (سمت الرأس) خورشیدی.......................................................................................	51
فصل سوم : مواد و روش ها
3-1) مقدمه...................................................................................................................................................	53
3-2) مواد......................................................................................................................................................	53
3-2-1) ایستگاه هواشناسی سینوپتیک اهواز.................................................................................................	55
3-3) روش ها...............................................................................................................................................	55
3-3-1) میانگیری داده های خام...................................................................................................................	55
3-3-2) تابش کل خورشیدی بر بالای جوّ...................................................................................................	56
3-3-3) مدل های محاسبه ی انرژی خورشیدی...........................................................................................	56
3-3-3-1) مدل پیج......................................................................................................................................	56
3-3-3-2) مدل تجربی ردی........................................................................................................................	70
3-3-3-3) مدل صباغ ، سایگ و ال سالم.....................................................................................................	72
3-3-3-4) مدل رایت ولد............................................................................................................................	73
3-3-3-5) مدل گلور و مک کلاخ...............................................................................................................	73
3-3-3-6) مدل گلدبرگ و کلاین................................................................................................................	74
3-3-3-7) مدل یعقوبی – جعفرپور.............................................................................................................	75
3-4) روزهای کلاین.....................................................................................................................................	76
3-5) ضریب صافی آسمان............................................................................................................................	76
فصل چهارم : تجزیه و تحلیل
4-1) مقدمه...................................................................................................................................................	79
4-2) نتایج تابش کل روزانه و متوسط ماهانه................................................................................................	79
4-2-1) مدل پیج..........................................................................................................................................	79
4-2-2) مدل تجربی ردی.............................................................................................................................	92
4-2-3) مدل صباغ و دیگران........................................................................................................................	92
4-2-4) مدل رایت ولد.................................................................................................................................	92
4-2-5) مدل گلور و مک کلاخ....................................................................................................................	92
4-2-6) مدل گلدبرگ و کلاین.....................................................................................................................	93
4-2-7) مدل یعقوبی – جعفرپور..................................................................................................................	93
4-3) تحلیل نتایج مدل ها.............................................................................................................................	93
4-4) میزان ساعات آفتابی.............................................................................................................................	96
4-5) بررسی نتایج ضریب صافی آسمان.......................................................................................................	96
4-6) بررسی نتایج روزهای کلاین................................................................................................................	97
4-7) نتیجه گیری نهایی فرضیه ها................................................................................................................	99
4-7-1) فرضیه ی اول..................................................................................................................................	100
4-7-2) فرضیه ی دوم..................................................................................................................................	100
فصل پنجم : نتیجه گیری و پیشنهادها
5-1) مقدمه...................................................................................................................................................	104
5-2) میزان تابش کل روزانه.........................................................................................................................	104
5-3) میزان متوسط ماهانه تابش کل روزانه...................................................................................................	105
5-4) میزان ضریب صافی آسمان..................................................................................................................	105
5-5) میزان ساعات آفتابی.............................................................................................................................	105
5-6) مدل مناسب با اقلیم اهواز....................................................................................................................	106
5-7) نتیجه گیری نهایی فرضیه ها................................................................................................................	106
5-8) سایر نتایج............................................................................................................................................	107
5-9) محدودیت های تحقیق.........................................................................................................................	107
5-10) پیشنهادها...........................................................................................................................................	108
فهرست منابع و مآخذ.................................................................................................................................... چکیده ی انگلیسی....................................................................................................................................	112 117

 

 

                               فهرست جداول

عنوان

            صفحه

جدول (2-1) : آمـار وزش بـاد در ایستـگاه هواشنـاسی اهـواز با تـوجـه به جهـت و فصـل وزش        (1352-1371)  شمسی...............................................................................................................................        

37

جدول (3-1) : اطلاعـات هـواشناسی میـانگیری شـده از اطلاعـات روزانه اندازه گیـری شـده 10 سـال (2003-1994میلادی) مطابق با (1382-1373) شمسی.....................................................................        

54

جدول (3-2) : مقادیر روزانه ساعات آفتابی، طول روز، تابش بالای جو و ضریب صافی آسمان ماه ژانویه  در اهواز طی دوره آماری (2003-1994) مطابق با (1382-1373) شمسی....................................         

57

جدول ( 3-3) : مقادیر روزانه ساعات آفتابی، طول روز، تابش بالای جو و ضریب صافی آسمان ماه فوریه در اهواز طی دوره آماری (2003-1994)مطابق با (1382-1373) شمسی........................................      

58

جدول ( 3-4) : مقادیر روزانه ساعات آفتابی، طول روز، تابش بالای جو و ضریب صافی آسمان ماه مارس در اهواز طی دوره آماری (2003-1994) مطابق با (1382-1373) شمسی.....................................        

59

جدول ( 3-5) : مقادیر روزانه ساعات آفتابی، طول روز، تابش بالای جو و ضریب صافی آسمان ماه آوریل در اهواز طی دوره آماری (2003-1994) مطابق با (1382-1373) شمسی.....................................        

60

جدول ( 3-6) : مقادیر روزانه ساعات آفتابی، طول روز، تابش بالای جو و ضریب صافی آسمان ماه  مــی  در اهواز طی دوره آماری (2003-1994)مطابق با (1382-1373) شمسی......................................        

61

جدول ( 3-7) : مقادیر روزانه ساعات آفتابی، طول روز، تابش بالای جو و ضریب صافی آسمان ماه ژوئـن  در اهواز طی دوره آماری (2003-1994) مطابق با (1382-1373) شمسی....................................         

62

جدول ( 3-8) : مقادیر روزانه ساعات آفتابی، طول روز، تابش بالای جو و ضریب صافی آسمان ماه جولای در اهواز طی دوره آماری (2003-1994) مطابق با (1382-1373) شمسی....................................         

63

جدول ( 3-9) : مقادیر روزانه ساعات آفتابی، طول روز، تابش بالای جو و ضریب صافی آسمان ماه آگوست در اهواز طی دوره آماری (2003-1994) مطابق با (1382-1373) شمسی..................................           

64

جدول ( 3-10): مقادیر روزانه ساعات آفتابی، طول روز، تابش بالای جو و ضریب صافی آسمان ماه سپتامبر در اهواز طی دوره آماری (2003-1994) مطابق با (1382-1373) شمسی....................................         

65

جدول ( 3-11) : مقادیر روزانه ساعات آفتابی، طول روز، تابش بالای جو و ضریب صافی آسمان ماه اکتبـر در اهواز طی دوره آماری (2003-1994) مطابق با (1382-1373) شمسی.....................................        

66

جدول ( 3-12) : مقادیر روزانه ساعات آفتابی، طول روز، تابش بالای جو و ضریب صافی آسمان ماه  نوامبر در اهواز طی دوره آماری (2003-1994) مطابق با (1382-1373) شمس.......................................       

67

جدول ( 3-13) : مقادیر روزانه ساعات آفتابی، طول روز، تابش بالای جو و ضریب صافی آسمان ماه دسامبر در اهواز طی دوره آماری (2003-1994) مطابق با (1382-1373) شمسی.....................................        

68

جدول (3-14): مقادیر مربوط به           برای ماه های مختلف سال.........................................................

71

جدول ( 3-15): روزهای پیشنهادی کلاین.................................................................................................         76

جدول (4-1): مقادیر انرژی خورشیدی تابش کل روزانه ماه ژانویه برحسب                    طی دوره   

آماری(1994-2003) مطابق با (1382-1373) شمسی................................................................................       

80

جدول (4-2): مقادیر انرژی خورشیدی تابش کل روزانه ماه فوریه برحسب                    طی دوره 

آماری (1994-2003) مطابق با (1382-1373) شمسی...............................................................................       

81

جدول (4-3): مقادیر انرژی خورشیدی تابش کل روزانه ماه مارس برحسب                    طی دوره 

آماری (1994-2003) مطابق با (1382-1373) شمسی...............................................................................       

82

جدول(4-4): مقادیر انرژی خورشیدی تابش کل روزانه ماه آوریل برحسب                     طی دوره

آماری (1994-2003) مطابق با (1382-1373) شمسی...............................................................................       

83

جدول (4-5): مقادیر انرژی خورشیدی تابش کل روزانه ماه مــی برحسب                     طی دوره

آماری (1994-2003) مطابق با (1382-1373) شمسی...............................................................................       

84

جدول (4-6): مقادیر انرژی خورشیدی تابش کل روزانه ماه ژوئـن برحسب                    طی دوره

آماری (1994-2003) مطابق با (1382-1373) شمسی...............................................................................       

85

جدول(4-7): مقادیر انرژی خورشیدی تابش کل روزانه ماه جولای برحسب                    طی دوره

آماری (1994-2003) مطابق با (1382-1373) شمسی...............................................................................       

86

جدول(4-8): مقادیرانرژی خورشیدی تابش کل روزانه ماه آگوست برحسب                    طی دوره 

آماری (1994-2003) مطابق با (1382-1373) شمسی........................................................................  

87

جدول (4-9): مقادیر انرژی خورشیدی تابش کل روزانه ماه سپتامبر برحسب                     طی دوره

آماری (1994-2003) مطابق با (1382-1373) شمسی...............................................................................       

88

جدول (4-10): مقادیر انرژی خورشیدی تابش کل روزانه ماه اکتبر برحسب                      طی دوره

آماری (1994-2003) مطابق با (1382-1373) شمسی...............................................................................       

89

جدول (4-11): مقادیرانرژی خورشیدی تابش کل روزانه ماه نوامبر برحسب                     طی دوره

آماری (1994-2003) مطابق با (1382-1373) شمسی...............................................................................       

90

جدول(4-12): مقادیرانرژی خورشیدی تابش کل روزانه ماه دسامبر برحسب                     طی دوره

آماری (1994-2003) مطابق با (1382-1373) شمسی...............................................................................       

91

جدول(4-13) : مقادیر متوسط ماهانـه تابش کل روزانه انرژی خورشیدی در مدلهای مختلف طـی دوره آماری (2003-1994): میلادی مطابق با (1382-1373) شمسی.................................................................  

94

جدول (4-14): مـقـادبـر متـوسـط ضریـب صـافی آسمـان در طـول سال برای شش مدل و داده های       اندازه گیری شده طی دوره آماری (2003-1994) میلادی مطابق با (1382-1373) شمسی.......................

97

جدول (4- 15): مقادیر انـرژی خورشیدی در روزهـای کلایـن برای مـدل هـای مـختـلف طـی آماری (2003-1994) میلادی مطابق با (1382-1373) شمسی.............................................................................

98

       فهرست نمودار 

عنوان

            صفحه

 نمودار (2-1) : تغییرات میانگین روزانه دمـا در دو دوره 10 ساله (1370-1361) و (1380-1371) نسبت به هـم       36

نمودار (4-1) : مقادیر متوسط ماهانه تابش کل روزانه انرژی خورشیدی شش مدل و داده های اندازه گیری     طی دوره آماری (2003-1994) مطابق با (1382-1373) شمسی........................................................................       

95

نمودار (4-2) : مقادیر واقعی متوسط ماهانه تابش کل روزانه انرژی خورشـیدی طـی دوره آمـاری (2003-1994) میلادی مطابق با (1382-1373) شمسی.....................................................................................................................        

96

نمودار (4-3) : مقادیر انرژی خورشیدی روزانه در روزهای کلاین و متوسط ماهانه کل روزانه طی دوره آماری (2003-1994) میلادی مطابق با (1382-1373) شمسی.................................................................  

99

          فهرست اشکال

عنوان

            صفحه

شکل (2-1) : توزیع طیف الکترومغناطیسی انرژی اشعه خورشیدی قبل و بعد از نفوذ در اتمسفر ........                   43

شکل (2-2) : توزیع طیف انرژِی تابش خورشید....................................................................................  44

شکل (2-3): پراکندگی جغرافیایی تابش کلی سالانه به کیلو کالری در سانتیمتر مربع............................... 45

شکل (2-4) : فاصله زمین تا خورشید در فصول مختلف سال...................................................................    47

 شکل( 2-5 ) : زاویه ی میل یا انحراف خورشیدی ( δ)........................................................................... 50

 شکل (2-6) : زوایه ی تابش یا سمت الراس خورشیدی ( θ)..................................................................     51

شکل (4-1) : سلولهای خورشیدی جاذب اشعه خورشیدی.......................................................................     101

شکل (4-2) : سلولهای خورشیدی جاذب اشعه خورشیدی.......................................................................     102

شکل (5-1) : پمپ آب خورشیدی.....................................................................................................   109

شکل (5-2) : علمک روشنایی خورشیدی........................................................................................      110

شکل (5-3) : کیوسک تلفن خورشیدی................................................................................

شکل (5-4) : علمک روشنایی و تلفن خورشیدی..................................................................................    110

111

          فهرست نقشه ها و گلباد

عنوان

            صفحه

نقشه (2-1) : موقعیت مکانی استان خوزستان  در کشور.........................................................................    17

نقشه (2-2) : وسعت و محدوده ی شهرستان اهواز........................................................................            33

گلباد (2-1) : گلباد ایستگاه سینوپتیک اهواز (1382-1330)  شمسی........................................................     38

پایان نامه علل و عوامل اجتماعی و عاطفی در گرایش به اعتیاد در بین جوانان

پایان نامه علل و عوامل اجتماعی و عاطفی در گرایش به اعتیاد در بین جوانان پایان نامه علل و عوامل اجتماعی و عاطفی در گرایش به اعتیاد در بین جوانان

دسته بندی	روانشناسی و علوم تربیتی
فرمت فایل	doc
حجم فایل	162 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	19

پایان نامه علل و عوامل اجتماعی و عاطفی در گرایش به اعتیاد در بین جوانان

مقدمه

اعتیاد عبارت است از حالتی که استعمال متوالی یا متناوب مادة مخدر در فرد ایجاد می کند. با استعمال مواد مخدر تحریک پذیری سلولهای عصبی در دستگاه عصبی افزایش می یابد، در نتیجه داروی بیشتری لازم است تا او را به حالت تعادل برگرداند.

اعتیاد همراه با بی دردی مزمن است که سبب افت تمامی فعالیتها می شود. افراد معتاد افرادی هستند، ناتوان، کم تجربه، لذت طلب و در اکثر این افراد شروع به اعتیاد برای برطرف کردن یک حالت روانی یا بیماری روانی است که شایعترین آن افسردگی می باشد که در همة گروههای سنی و اجتماعی دیده می شود.

اعتیاد خطر بزرگی برای ارزشهای اسلامی جامعه محسوب می شود. دروغ گفتن، دزدی کردن، خیانت و حتی پشت پا زدن به ناموس، همه از عوارض اعتیاد است به این دلیل باید روی برنامه های اخلاقی کار شود.

در زمینة فکری و فلسفة زندگی، معتادان بی اعتنا  به زندگی، بدبین، منفی باف، بی هدف، بی بند و بار، بی هیجان و بی توجه به ارزشهای حاکم بر جامعه هستند. فرد معتاد در اولین تجربه ها حالتهایی پیدا می کند که تا به حال احساس نکرده و این حالت است که فرد را به طرف اعتیاد می کشاند.

با توجه به مواردی که ذکر شده مصرف بیش از حد مواد مخدر یکی از بزرگترین مشکلات قرن حاضر است، به طوری که تقریباً تمام کشورهای جهان سعی دارند برنامه هایی برای پیشگیری از اعتیاد و درمان معتادان به اجرا گذارند، ولی اغلب این برنامه ها کمتر مؤثر واقع می شود، چرا که سوداگران و سودجویان با صرف هزینه های گزاف، گاهی تا چند برابر بودجة دولتها برای طرح برنامه؛، بازار خود را رونق می بخشند. سوداگران مرگ از ناآگاهی و مشکلات گوناگون جوانان برای گسترش و رونق بازارهای خود سوء استفاده می کنند و به راههای مختلف قربانیان بیشتری را در دام مخوف خویش گرفتار می سازند.

پایان نامه طبقه بندی ژنوتیپ‌ها از لحاظ ژن‌های آنتی‌پورتر

پایان نامه طبقه بندی ژنوتیپ‌ها از لحاظ ژن‌های آنتی‌پورتر پایان نامه طبقه بندی ژنوتیپ‌ها از لحاظ ژن‌های آنتی‌پورتر

دسته بندی	پژوهش های دانشگاهی
فرمت فایل	doc
حجم فایل	767 کیلو بایت
تعداد صفحات فایل	87

پایان نامه طبقه بندی ژنوتیپ‌ها از لحاظ ژن‌های آنتی‌پورتر

چکیده

   به منظور بررسی مکانیزم­های مقاومت به شوری در مرحله جوانه­زنی در ارقام گندم برای استفاده در برنامه­های دورگ­گیری و اصلاح نباتات، 6 رقم از مناطق کویری و شمال ایران بنام­های (کویر، ارگ، بم، آرتا،مروارید و دریا) انتخاب و در پنج سطح شوری شامل (0، 1/0، 2/0، 3/0 و 4/0 میلی­مولار) کشت گردید. در هر روز تعداد بذور جوانه زده و نیز پس از 12 روز طول کلئوپتیل اندازه­گیری شد. شاخص­های جوانه­زنی از طریق فرمول المدرس() محاسبه و نهایتاً ارقام حساس و مقاوم شناسایی شد. در ادامه، در 5 رقم میزان بیان نسبی ژنهای آنتی پورتراز طریق روش کمی بیان نسبی ژن (Real Time PCR) ارزیابی شد. نتایج نشان داد که بیان نسبی ژن­های مربوط به آنتی پورترهای TaNHX1 و TaNHX2 در ارقام مقاوم و ارقام حساس تفاوت معنی دار داشت، بطوریکه با افزایش سطح شوری (استرس) آنتی پورتر TaNHX2 در ارقام مقاوم بیشتر بیان شده بود. بنابراین در ارقام مقاوم مورد مطالعه بیان نسبی TaNHX2 نسبت به TaNHX1 در مکانیزم مقاومت نقش بیشتری داشته است. ارقام حساس با وجود افزایش بیان ژ­ن­های TaNHX1 و TaNHX2 در سطوح پایین شوری ولی میزان بیان آنها کمتر از ارقام مقاوم بوده و کارایی زیادی در ایجاد مقاومت نداشته است. بیان نسبی ژن­های  TaNHX1 و TaNHX2 و رابطه آن با شاخص­های جوانه­زنی در دو رقم تفاوت داشت که این نتیجه در اثر وجود اثر متقابل ژنوتیپ × سطوح شوری حاصل شده است. بررسی بیان نسبی ژن­ TaNHX2 می­تواند در ارقام مقاوم در سطح شوری نسبتاً بالای 3/0 میلی­مولار بعنوان ماکر استفاده شود.

کلمات کلیدی: ژن‌های آنتی‌پورترNa⁺/H⁺، شوری، گندم

مقدمه

با توجه به ‌اینکه جمعیت دنیا به طور فزاینده‌ای روبه افزایش است و دانشمندان پیشبینی کرده­اند که در سال 2030 میلادی جمعیت کره زمین به 10 میلیارد نفر می‌رسد، اکنون این سوال پیش می‌آید که برای تهیه و تأمین مواد غذایی برای چنین جمعیتی چه باید کرد و چه چاره‌هایی اندیشید (رنجبر، 1392). غلات مهم‌ترین گیاهان زراعی هستند (امام، 1383)، تولید کل غلات جهان 8/1 میلیارد تن است که بیشترین میزان آن (حدود 500 تا 600 میلیون تن) به گندم اختصاص دارد و از نظر سطح زیر کشت و تولید سالیانه نیز گندم در درجه اول اهمیت قرار دارد (صفی خانی، 1386).

گندم گیاهی است که در سراسر دنیا از کرانه­های قطبی تا حوالی استوا کشت می‌شود (نجفی‌میرک و شیخی‌گرجانی، 1384). کشت و همچنین رشد و نمو این نبات در بسیاری از نقاط دنیا و در شرایط آب و هوایی مختلف امکان‌پذیر می‌باشد (شیخ زاده مصدق، 1392). گندم اولین و مهم‌ترین گیاه زراعی تأمین کننده نیاز‌های غذایی بشر است که حدود صد قرن پیش اهلی شده است. با توجه به رشد روز افزون جمعیت جهان اهمیت غذایی و اقتصادی گندم روز به روز بیشتر می‌گردد (خدابنده، 1376). بنابراین ضرورت افزایش تولیدات غذایی، جهت تامین نیاز‌های جمعیت روز افزون اجتناب ناپذیر می‌باشد (رنجبر، 1392). مهم‌ترین مصرف گندم در جهان برای تغذیه انسان است و همچنین در پرورش دام و طیور، کاغذ سازی و بسیاری از صنایع دیگر مورد استفاده قرار می‌گیرد (خدابنده، 1376).

تنش در موجودات زنده به معنی انحراف از شرایط مطلوب برای زندگی تعریف می‌شود. هر عامل محیطی که باعث ایجاد صدمه یا خسارت در موجود زنده شود، تنش بیولوژیک  نام دارد. تنش از نظر علم بیولوژی به نیروهایی گفته می‌شود که از طریق تأثیر بر واکنش‌های طبیعی گیاه، باعث کاهش نمو، رشد و تولید و کاهش عملکرد گردد (فیشر، 1989).

تنش شوری یکی از تنش‌های غیرزنده است که بشر از هزاران سال پیش تاکنون با آن دست به گریبان بوده است. شور شدن اراضی از زمانی آغاز گردید که انسآن‌ها شروع به عملیات کشاورزی کردند و توسعة سریع و نامناسب سیستم‌های آبیاری در مقیاس بزرگ منجر به گسترش پدیدة شوری در اراضی قابل کشت گردید (خوش‌خلق‌سیما و عسگری، 1380).

هیچ قاره و اقلیمی عاری از خاک‌های متاثر از شوری با منشاء اولیه یا ثانویه نیست. این خاک‌ها حدوداً یک میلیارد هکتار از سطح زمین را پوشانیده‌اند که 75 میلیون هکتار از آن در جنوب غربی آسیا قرار دارد. ایران با 27 میلیون هکتار اراضی شور در مقام اول کشورهای این ناحیه قرار دارد و پس از آن هند و پاکستان به ترتیب با 8/23 و 5/10 میلیون هکتار مقام دوم و سوم را دارند (صادقی و همکاران، 1385).

در میان اندام‌ها و مراحل مختلف رشد گیاه شوری بیشترین اثر را روی جوانه­زنی بذر و ریشه‌های کم عمق دارد. زیرا نمک عمدتاً در لایه‌های بالای خاک تجمع می‌کند (سومانی، 1991). جوانه‌زدن پدیده بسیار پیچیده‌ای است که طی آن تغییرات فیزیولوژیک و بیوشیمیایی بسیاری در بذر انجام می‌گیرد تا جنین فعال گردد. شوری ابتدا جذب آب را کاهش می‌دهد؛ زیرا سبب کاهش پتانسیل اسمزی آب خاک می‌گردد، از طرف دیگر سبب سمیت یعنی تغییر فعالیت آنزیمی، اختلال در متابولیسم پروتئین‌ها، بهم ریختن تعادل هورمونی و کاهش استفاده از ذخیره بذر می‌شود (به نقل از میرزا معصوم زاده، 1392).

وجود تنوع ژنتیکی برای موفقیت در اصلاح‌ نباتات ضروری است. به طوری که انتخاب موفقیت آمیز ژنوتیپ‌های برتر از داخل توده‌های مورد اصلاح بستگی به وجود تنوع ژنتیکی دارد و بدون آن هیچ پیشرفتی در اصلاح امکان‌پذیر نیست (خالدی، 1373 به نقل از مطلوبی اقدم، 1387). برای استفاده از سرمایه عظیم تنوع ژنتیکی اطلاع از ماهیت و میزان تنوع در ژرم پلاسم از اهمیت زیادی در برنامه‌های اصلاحی برخوردار است زیرا والدینی که از لحاظ ژنتیکی متفاوت هستند هیبرید با هتروزیس بیشتر تولید می‌کنند و احتمال بدست آوردن نتاج تفرق یافته برتر از والدین را افزایش می‌دهند (باقری و همکاران، 1375).

برای استفاده از زمین‌های شور در کشاورزی سه امکان وجود دارد:

1-         تغییر محیط: مشخص است که جبران کمبود یک عنصر در خاک به مراتب آسان‌تر از رفع مازاد یک عامل می‌باشد روش‌های مختلفی برای رفع شوری خاک وجود دارد ولی همگی آن‌ها پرهزینه هستند.

2-         تغییر گیاهان مورد کشت یا تعویض گیاهان زراعی حساس به شوری با گونه‌های سازگار به شوری یا هالوفیت‌ها.

3-          اصلاح گیاهان زراعی جهت افزایش تحمل شوری از طریق منابع ژنتیک موجود کار با استفاده از روش‌های کلاسیک اصلاح‌نباتات و روش‌های نوین مهندسی ژنتیک (یئو، 1989 و خوش‌خلق‌سیما و عسکری، 1380).

طی دهه‌های گذشته تلاش‌های فزاینده‌ای برای بدست آوردن ژنوتیپ‌های متحمل به شوری که قادر به رشد در محیط‌های شور باشند، صورت گرفته است. با این حال ژنوتیپ‌های زراعی اصلاح شده برای تحمل شوری وجود دارد که به عنوان یک راه حل اقتصادی در اکوسیستم‌های شوری مورد بهره برداری قرار گرفته‌اند (کولیس، 1993).

از آنجایی که فنوتیپ گیاه از اثر توام ژنوتیپ و محیط شکل می‌گیرد، اثر شوری توام با اثر سایر عوامل محیطی در یک گیاه جلوه‌گر می‌شود از این رو بررسی وراثت‌پذیری تحمل شوری در گیاهان مشکل است (شاتون، 1984).

بررسی مکانیزم‌های مولکولی مقاومت به شوری در ارقام متفاوت، این امکان را می‌دهد که شناخت کاملی از زمینه ژنتیکی ارقام بدست آورده و از آن‌ها به‌صورت آگاهانه در تولید ارقام مقاوم استفاده کرد. منابع مقاومت به شوری توسط TFها، ژن‌های Nax1 وNax2، ترانسپورترها، منابع آنتی‌اکسیدان‌ها (ضعیفی‌زاده و همکاران، 2012) گزارش شده‌اند. شناخت ارقام و ژنوتیپ‌های اصلاح شده ایرانی از لحاظ پتانسیل‌های منابع مقاومت به شوری از جنبه‌های ملکولی مخصوصاً ترانسپورترهای H⁺/Na⁺ما را در اصلاح و استفاده از آن‌ها دربرنامه‌های تلاقی و دورگگیری های موفق یاری نماید.

1-2- پیشینه پژوهش

تنش شوری یکی از مشکلات عمده کشاورزی به ویژه در مناطق خشک و نیمه خشک می‌باشد. اثرات منفی ناشی از این تنش مانع رسیدن گیاهان به حداکثر پتانسیل عملکرد می‌گردد (پاردیا و داس، 2005). اثرات منفی عمده ناشی از شوری در گیاهان به دلیل افزایش غلظت یون‌های سمی در گیاه و ایجاد عدم تعادل یونی همراه با تنش کم آبی در گیاه است (بلوموالد و آپسه، 2000). سدیم یکی از یون‌هائی است که با افزایش غلظت آن در سیتوپلاسم گیاهان تحت تنش شوری موجب اختلال در فرآیندهای بیوشیمیایی و فیزیولوژیکی گیاه می‌شود (تستر و دونپورت، 2003). در حقیقت افزایش یون سدیم اختلال در جذب و عمل یون پتاسیم و نتیجتاً سبب افزایش نسبت Na⁺/K⁺ می‌شود که‌این موضوع اکثراً فرآیندهای فیزیولوژیک گیاه را تحت تأثیر قرار می‌دهد (خان و عبدالله، 2003). بنابراین جهت تحمل تنش شوری ضروری است که گیاه بتواند غلظت یون سدیم را در سیتوپلاسم پایین نگه دارد.

در گیاهان، یون سدیم به واسطه فعالیت آنتی‌پورترهای  Na⁺/K⁺از سیتوزول به بیرون رانده می‌شود. آنتی‌پورترهای واکوئلی با فرستادن یون‌های سدیم به درون واکوئلی گیاه آن را از سیتوزول دور می‌کنند. تحت شرایط تنش شوری، بیان ژن رمز کننده آنتی‌پورترهای واکوئلی افزایش می‌یابد که نشان از اهمیت این پروتئین در مکانیزم‌های تحمل تنش دارد (فوکودا و همکاران، 1996). با تحقیقات انجام شده در گیاهان مشخص گردیده که آنتی‌پورترهای واکوئلی توسط یک خانواده چندژنی رمز می‌شوند برای مثال در ذرت و آرابیدوپسیس شش ایزوفرم برای این ژن وجود دارد (زورب و همکاران، 2005).

همانگونه که ذکر گردید گزارش‌های متعددی دال بر اهمیت آنتی‌پورترهای واکوئلی در تحمل تنش شوری وجود دارد که در این میان ژن‌های رمز کننده‌این پروتئین در گیاهآن‌هالوفیت جایگاه ویژه‌ای دارند (پاردیا و داس، 2005؛ یوکویی و همکاران، 2002 و زانگ و همکاران، 2005). هالوفیت‌ها با پایین نگه داشتن غلظت یون‌های سمی ‌از جمله سدیم در سیتوزول تحت شرایط تنش این امکان را برای خود فراهم می‌آورند که بتوانند تنش را به خوبی پشت سر بگذارند (پاردیا و داس، 2005). بنابراین ژن‌های رمز کننده آنتی‌پورترهای واکوئلی در گیاهآن‌هالوفیت می‌توانند نامزدهای مناسبی برای اصلاح گیاهان زراعی مهم و حساس نسبت به تنش شوری باشند. با استفاده از این ژن‌ها از طریق مهندسی ژنتیک می‌توان گیاهان زراعی متحمل نسبت به تنش شوری ایجاد نمود، علاوه بر این می‌توان با بررسی و تجزیه و تحلیل توالی نوکلئوتیدی این ژن‌ها و توالی اسیدآمینه‌ای پروتئین‌های رمزشونده توسط آن‌ها و مقایسه آن‌ها با گیاهان معمولی به درک بیشتری نسبت به توانایی های این آنتی‌پورترها در مکانیسم تحمل دست یافت.

گیاهان قادرند تنش را دریافت کرده و سیگنال تنش را به درون سلول خود انتقال داده و مکانیزم‌های سازگاری خود را فعال کنند. مکانیسم سازگاری گیاهان به تنش های محیطی غالبا با تغییر بیان ژن‌هایشان همراه است. یکی از راه‌های بررسی الگوی بیان ژن‌ها اندازه‌گیری میزان رونوشت‌های mRNAکدشده از تک ژن به کمک روش‌هایی مانند ریزآرایه ،  SAGE,cDNAو AFLP است. برای مثال با استفاده از  cDNAتعداد 194 رونوشت  mRNAشناسایی شدند که بیان شان تحت تنش شوری در آرابیدوپسیس پنج برابر افزایش یافت شده بود (موتواکی و همکاران، 2002). در تحقیق مشابه الگوی بیان ژن‌های برنج تحت تنش شوری مورد بررسی قرار گرفت و نشان داد که بیش از 10% ژن‌ها در فاز اولیه تنش شوری کاهش یا افزایش بیان نشان می‌دهند (کاوازاکی و همکاران، 2001). با وجود قدرت بالای روش‌های ذکر شده در تجزیه بیان ژن‌ها، هیچ یک از این روش‌ها اطلاعات کمی و کیفی از فرآورده نهایی ژن‌ها (پروتئین‌ها) در اختیار قرار نمی‌دهند.

ماژول و همکاران (2000) در بررسی اثر تنش شوری بر روی ریشه‌های دو رقم گندم مقاوم و حساس، 9 پروتئین پاسخ دهنده را شناسایی کردند. داداشی دوکی و همکاران (2006) به بررسی الگوی بیان پروتئین در پانیکول برنج تحت تنش شوری پرداختند، در این تحقیق ژنوتیپ  IR651به عنوان مقاوم به شوری انتخاب شده و 12 روز پس از اعمال تنش شوری نمونه­گیری از پانیکول‌های جوان برنج انجام گرفته است. نمونه‌های پانیکول در سه سطح از لحاظ اندازه تقسیم‌بندی شدند. الگوی بیان این سه گروه تجزیه شده و بیان 13 پروتئین در هر سه گروه دچار تغییر بیان قابل ملاحظه‌ای شده بودند با شناسایی این پروتئین‌ها بوسیله طیف سنجی جرمی، به عنوان آنتی‌اکسیدان‌ها و پروتئین‌های درگیر در ترجمه، رونویسی، انتقال و سنتز  ATPتشخیص داده شدند. از آنجائیکه شناسایی منابع مولکولی مقاومت یا تحمل به شوری می-تواند ما را برای استفاده از آنها در برنامه­های دورگ­گیری هدایت نماید لذا اهداف این تحقیق به شرح زیر می­باشد.

1-3- اهداف تحقیق

1- مقایسه و بیان ژن‌های آنتی‌پورتر ارقام حساس و مقاوم از لحاظ بیان این ژن‌ها.

2- طبقه بندی ژنوتیپ‌ها از لحاظ ژن‌های آنتی‌پورتر

3- بررسی میزان مقاومت به شوری در ژنوتیپ‌های مورد مقایسهدر مرحله جوانه‌زنی

4- بررس رابطه بین میزان بیان ژن‌های آنتی پورترو میزان مقاومت به شوری در مرحله جوانه­زنی

---

 - Biological Stress

  - Microarray